काठमाडौं । सामान्य प्रशासन तथा भूमिसुधार मन्त्री प्रतिभा रावलले देशैभरिको सुकुम्बासी समस्या ५०० दिनभित्र समाधान गर्ने घोषणा गरेकी छन् । कञ्चनपुरमा स्थानीय सुकुम्बासी बस्तीका बासिन्दाहरूलाई सम्बोधन गर्दै उनले सरकार गठन भएको पहिलो दिनदेखि नै आफू यसै कार्यमा लागिपरेको बताइन् ।
सम्बोधनका क्रममा मन्त्री रावलले नेताहरूलाई काम नगरी जनताले सम्मान गर्ने प्रवृत्तिको विरोध गरिन् । आफूलाई स्वागत गर्न तयार पारिएको अबिर र खादालाई अस्वीकार गर्दै काम गरेपछि मात्रै सम्मान थाप्ने बताइन् ।
रावलले भनिन्, ‘तपाईँहरूको समस्या समाधान गरेर आएपछि मात्र म अबिर र खादा लगाउँछु । काम नगरी सम्मान लिनुको कुनै अर्थ छैन ।’ उनले आफ्नो पार्टी (राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी) वा अन्य कुनै पनि दलका नेतालाई काम पुरा नभई सम्मान गर्न हतार नगर्न आग्रह गरिन् ।
सुकुम्वासीमा रहेको विस्थापनको त्रासलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री रावलले कसैलाई पनि बिना विकल्प नउठाइने आश्वासन दिएकी छन् ।
‘डोजर लगाइदिने पो हुन् कि भन्ने त्रास नपाल्नुस्, कानूनसम्मत तरिकाले जसले लालपुर्जा पाउनुपर्ने हो, उहाँहरूले पाउनुहुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘केही जग्गाहरू नकारात्मक सूचीमा परेको भए पनि नीतिगत परिवर्तन गरेर भए पनि समाधान खोजिन्छ ।’
मन्त्री रावलले सुकुम्बासी र सहकारी पीडितको समस्या सरकारको प्राथमिकतामा रहेको उल्लेख गर्दै ५०० दिनभित्र लालपुर्जा वितरणको काम सम्पन्न गर्ने लक्ष्य सुनाइन् । भूमिहीन सुकुम्बासी, भूमिहीन दलित र अव्यवस्थित बसोबासीहरूलाई प्रक्रिया पुर्याएर भूमिको मालिक बनाइने उनको दाबी छ ।
‘विषय जटिल र संवेदनशील छ, कतिपय कानूनी अड्चनहरू पनि छन्,’ उनले भनिन्,’तर हामी ‘डे वान’ देखि यसमा खटिएका छौँ । यो विषयलाई कसैको ‘चुनावी फण्डा’ बन्न दिने छैनौँ । सरकारले काम गरिरहेको छ, अबको केही समय धैर्य धारण गरिदिनुहोला ।’
मन्त्री रावलले अर्को पटक आउँदा काम सम्पन्न भएको खुसीयालीमा मात्र अबिर र खादा साटासाट गर्ने बताइन् ।
उनको सम्बोधन जस्ताको तस्तैः
तपाईँहरूले भोगिरहेको समस्या, तपाईँहरूलाई हामी नेपाल सरकारले तपाईँको हकमा के गरिरहेका छौँ, कति चाँडो यो समस्या समाधान हुन्छ भनेर म तपाईँहरूलाई बताउन र तपाईँका कुरा सुन्न आएको।
अघि नै एकजना सरले ‘किन उभिएको ? हामीले तपाईँलाई सम्मान गरेको हो, बस्नुपर्छ’ भन्दै हुनुहुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ कमिकमजोरी हामी पनि गर्छौँ के ।
तपाईँहरूकोमा जति पनि मन्त्री, जति पनि नेताहरू आउनुहुन्छ, अबिर खादा लगाइदिन हतार नगर्नुस् । उहाँहरूलाई सम्मान दिन हतार नगर्नुस् । समस्या समाधान गरेर आएपछि म तपाईँहरूको अबिर खादा लगाउँछु ।
त्यही भएर कुनै पनि नेता, चाहे त्यो राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकै किन नहोस्, सम्मान दिन हतार नगर्नुस् । पहिला तपाईँहरूको यत्रो वर्षौँदेखि भोगिरहेको समस्याको समाधान हुनुपर्छ। त्यसपछि बल्ल त्यो नेताले, त्यो मन्त्रीले तपाईँहरूले दिएको खादा, तपाईँहरूले दिएको अबिर, तपाईँहरूले दिएको फूल उसले बल्ल डिजर्भ गर्छ । बल्ल उसले त्यो लायक हुन्छ लिनलाई ।
तपाईँहरूको समस्या समाधान भएको दिन म आउँछु । त्यो दिन सँगसँगै हामी पनि तपाईँहरूलाई अबिर लगाइदिन्छौं । तपाईँहरूले पनि मलाई अबिर लगाउने हो । त्यही भएर पहिला नेपाल सरकारलाई तपाईँहरूको हकमा काम गर्न दिनुस् । यसरी सम्मान गर्न हतार गर्ने होइन कसैलाई पनि ।
मलाई यहाँ मागपत्र पनि बुझाइसक्नु भएको छ र यो विषयमा हाम्रो महिला समिति, यहाँको जिल्ला समिति, भूमि समस्या समाधान समितिले काम पनि गरिरहेको छ, यो विषयमा पनि मैले यहाँबाट अपडेट लिएको छु । विषय जटिल छ, संवेदनशील छ। कतिपय कानूनी अड्चन, एउटै खालको समस्या छैन, विभिन्न खालका समस्याहरू छन् । विभिन्न खालका समस्यालाई विभिन्न तरिकाले समाधान गर्नुपर्ने आवश्यकता छ ।
त्यही भएर अलिकति समय लाग्छ । मैले हजुरहरूलाई यहाँ आएर किन भनेँ भन्दा हजुरहरूको त्यो त्रासको वातावरण नहोस् । हजुरहरूलाई हजुरले बसेको ठाउँबाट कसैले पनि उठाउन सक्दैन । त्यही भएर तपाईँहरू एउटा कुरामा के ढुक्क हुनुस् भने, जसले लालपुर्जा पाउनुपर्ने हो कानून सम्मत तरिकाले, उसले लालपुर्जा पाउँछ । भूमिहीन सुकुम्बासी, भूमिहीन दलित, भूमिहीन अव्यवस्थित बसोबासी सबैले लालपुर्जा पाउनुहुन्छ । तपाईँहरू यो कुरामा ढुक्क हुनुहोस् ।
तपाईँहरूले तारन्तार खबरदारी गर्नुभएको छ, विगतमा पनि गर्दै आउनुभएको छ। यसको लागि म फेरि पनि तपाईँहरूलाई धन्यवाद व्यक्त गर्न चाहन्छु । त्यही भएर तपाईँहरू एउटा कुरामा के विश्वस्त हुनुहोस् भने तपाईँहरू भूमिहीन जो सुकुम्बासीहरू हुनुहुन्छ, कसैले उठाउन सक्दैन ।
तपाईँहरूले बसेको जग्गा कहिलेकाहीँ नकारात्मक सूचीमा परेको हुन सक्छ । त्यसको हकमा पनि कुन कानून ल्याएर, कुन नीति परिवर्तन गरेर सम्बोधन गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा नेपाल सरकार काम गरिरहेको छ । अहिले झण्डै झण्डै पाँच महिना भयो यो सरकार गठन भएको । त्यसमा हामी ‘डे वान’ देखि, म मन्त्रीको हैसियतले यो समस्या समाधान गर्नको लागि यहाँ मात्रै होइन देशैभरिको समस्या समाधान गर्नलाई मन्त्रालय सम्हालेको पहिलो दिनदेखि नै यसमा काम गरिरहेको छु ।
सँगसँगै सहकारी पीडितका पनि समस्या छन्, त्यसमा पनि हामी काम गरिरहेका छौँ । नेपाल सरकारको प्राथमिकतामा रहेको विषय हो सुकुम्बासीको समस्या । त्यही भएर हामीले यो सरकारको पालामा, ५०० दिनभित्र सुकुम्बासीको समस्या हामीले समाधान गर्नेछौँ देशैभरिको हकमा । त्यसैले हजुरहरू पनि केही नडराउनुस्, नआत्तिनुस् ।
मैले यहीँ आएर तपाईँहरूलाई किन निवेदन गरेँ भन्दा एउटा त्रासको वातावरण बनेको छ अहिले देशैभरिबाट- ‘ल हामीले बसेको ठाउँबाट हामी वर्षौँदेखि भोगचलन गरिरहेको ठाउँबाट हामीलाई उठाइदिने पो हुन् कि ? हामीलाई निकालिदिने पो हुन् कि ? डोजर लाइदिने पो हुन् कि ?’ भन्ने खालको छ । त्यस्तो होइन। त्यो कुरा म तपाईँहरूलाई आफैँ आएर क्लियर गर्न आएको हो । जसले सुकुम्बासीको हकमा लालपुर्जा पाउनुपर्ने हो, उहाँहरूले लालपुर्जा पाउनुहुन्छ। तपाईँहरू ढुक्क हुनुस् ।
त्यही भएर अलिकति समय धैर्य धारण गरिदिनुहोला । हामीले यसमा काम गरिरहेका छौँ । छिट्टै हजुरहरू सबैको हातमा लालपुर्जा हुन्छ । अरू पनि केही केही समस्याहरू यसमा छन्, जसमा समिति लगायत मन्त्रालयको ध्यानाकर्षण भएको छ र हामीले यसमा काम गर्नेछौँ ।
यसलाई चुनावको फण्डा बन्न दिने होइन हामी । म आज मन्त्रीको हैसियतले तपाईँहरूको माझ आएको छु। म तपाईँहरूलाई एउटा त्रासको वातावरणबाट मुक्त गराउन र नआत्तिनुहोस् भन्न आएको हो । काम गर्दै छ सरकारले । अलिकति समय लाग्छ, तर यो समस्या समाधान हुन्छ। तपाईँहरू ढुक्क हुनुस् र अर्को चोटी आउँदा पक्कै पनि अबिर खादा नै लगाउनेछु ।
