वि.सं.२०८३ जेठ २३ शनिवार

यात्रा संस्मरण: ताकेको ठाउँमा नपुग्दाको फाइदा

ईश्वर पोखरेल

khanepani

हामी बास बस्न म्याग्दीको बेनी पुग्न सकेनौं ।

हामीले बासका लागि ताकेको बजारभन्दा ओर्तिरै हामीले आफ्ना कुम्लाकुटुरा बिसाउनु पर्‍यो । सार्थकको एक निकट साथीको घर र व्यवसाय बेनीमा । सार्थक चाहन्थ्यो- बास बस्न बेनी पुगियोस् र त्यो परिवारसंग हाम्रो अलिक लामै पारिवारिक समय बितोस् ।

त्यो पनि सम्भव भएन ।

यात्रामा ताकिएको ठाउँमा पुगिएन भने अनेकन् झन्झटहरू बेहोर्नु पर्ने रहेछ । पोहोर श्रीलंकाको भ्रमणमा हाम्रो दोस्रो बास गाल (Galle) थियो । हामीले कोलम्बोबाट गाल जाने ट्रेन बेलैमा समात्यौं । समुन्द्रको किनारैकिनारको त्यो ट्रेन यात्रामा हामी रमाइलो मान्दै थियौं । हिड्दा बाटामा पर्ने शहरबजारको नाम के रहेछ भन्ने जिज्ञासा हुनु स्वाभाविक हो । त्यहाँ ती शहरबजारको नाम श्रीलंकन भाषामा मात्र थियो; अङ्ग्रेजीमा पनि हामीले देखेनौं । ट्रेनमा युरोपियन पर्यटकहरूको संख्या पनि उल्लेख्य थियो । तिनीहरूमा पनि श्रीलंकन भाषा बुझ्ने कमै हुँदा हुन् । लाग्यो; स्टेसनको नाम त पक्कै अङ्ग्रेजीमा लेखिएको होला । संयोग होला, हामीले स्टेसनको नाम पनि अङ्ग्रेजीमा लेखिएको पाएनौं । ट्रेनको लिक शहरको मध्यभागबाट कमै जाने गर्दछ । गालमा पनि त्यो कुनै एक छेउ भएर गएको होला । गाल श्रीलंकाको नामी पर्यटकीय शहर हो । प्रशासनिक एकाइका दृष्टिमा पनि श्रीलंकामा गाल महत्वपूर्ण छ । तर त्यसको कुनै एक छेउ छोएर ट्रेन गएको रहेछ भने शहरको फैलावट हेरेर पनि हामीले गाल नचिन्ने भयौं ।

गालमा हामीले आजका लागि होमस्टे बुकिङ गरेका छौं । आज त्यहाँ पुगिएन भने अर्को बास कसरी बन्दोबस्त गर्ने? बुकिङ क्यान्सिल गरेको चार्ज कसरी तिर्ने? आज बेलुका र भोलि बिहान घुम्ने भनेर तय गरिएका स्थल स्मारकहरू घुम्ने कि नघुम्ने? घुम्न लाग्दा भोलिको बास पनि प्रभावित हुने होला । विदेशमा ताकेको स्थलमा पुगिएन भने अनेकन् झन्झट र असुविधाहरू आउने रहेछन् ।

हामी आत्तियौं । सार्थक सामुन्द्रिक दृश्यमा रमाई रहेको थियो; अब मोबाइलमा केन्द्रित भयो । साइनबोर्डले हामीले बुझ्ने भाषामा भनोस्; नभनोस् : मोबाइलमा उपलब्ध म्यापले त भन्छ; भन्छ ।

यसपटक त हामी विदेशमा होइन, स्वदेशमै यात्रारत् थियौं । हामी मुस्ताङस्थित मुक्तिनाथ मन्दिरको दर्शनलाई मुख्य लक्ष्य बनाएर घरबाट निस्केको थियौं- हिजो : १६ वैशाख २०८३ । ताकेको ठाउँमा बास बस्न अलिक ढिलै हुन्छ भन्ने भएपछि हामी पर्वतको कुस्मा बजारमा बास बस्यौं ।

बास बस्न बेनी पुग्न नसकेकोमा हामीलाई केही फाइदा पनि भयो । हामी कुस्मा बजारभित्र पस्थ्यौं कि पस्दैनथ्यौं : पस्यौं । कुस्मा बजारभित्र पसेर मूल सडकबाट कालीगण्डकीतिर नझरेको भए हामीले नेपालको सबैभन्दा उचो बन्जी जम्पको स्टेसन र कालीगण्डकीको त्यो झोलुङ्गे पुल देख्न पाउने थिएनौं; देख्यौं ।

लजमा हामी दुइटा रुममा बाडिएका थियौं । कौशु र कविता उताको रुममा थिए; सार्थक र म कालीगण्डकीतिरको रुममा । सधैं उठ्ने समय भएर होला; चार बजेतिरै निन्द्रा खुल्यो । बाहिर कोइली कराइरहेको रहेछ- कुहुँ… कुहुँ… । धेरैपछि सुनें मैले- यो आवाज ।

हिजो बेलुका हाम्रो लजको नजिकै पिपलको एउटा रुख देखेको थिएँ । कोइली त्यसैमा थियो कि! कि अलिक पर कतै थियो । म के गरूँ कसो गरूँ भएँ । बाहिर अँध्यारै छ । भिडियो लिन खोज्दा मोबाइलको झल्याकझुलुकमा कोइली बिच्किने होला । उडेर अन्तै जाने होला । भुइँको टिप्ने लोभ गर्दा पोल्टाको पनि पोखियो भने !!

काठमाण्डौमा सधैं देखिने चरा भनेको परेवा, काग र धोबी चरा मात्रै हो । बीचका केही वर्ष त ढुकुर, रुपी र भँगेरा पनि देखिएनन्; अब देखिन थालेका छन् । छिमेकको घरमा केही दिनअघि गौथली पनि देखिएको थियो । काठमाण्डौमा बस्न थालेपछि हामीले कोइलीको ‘कुहुँ कुहुँ ‘कहाँ सुन्न पाउनु ! बेनीमा बास बस्न पुगेका भए हामीले यो ‘कुहुँ कुहुँ’ सुन्न पाउथ्यौं कि पाउँदैनथ्यौं; कुस्मामै बसेकाले सुन्न पाइयो ।

मलाई तीर्थमै छु जस्तो लाग्यो ।

उज्यालो भएपछि हामी स्नान गरेर बागलुङ कालिकाको मन्दिर दर्शनका लागि तम्तयार भयौं ।

लगनखेलमा मोटरमा पेट्रोल राखेर यात्राको गति समातेपछि सार्थकले प्रस्तुत गरेको महत्वपूर्ण स्थानको सूचीमा बागलुङ कालिका भगवतीको दर्शन एक मुख्य बुँदा थियो । तर बिहान स्नान गरेर केही खानुभन्दा अगाडि भगवतीको दर्शन गरिएला : यो सोचिएको कुरा थिएन ।

कालिका भगवतीको दर्शनमा हामी सुल्टो बाटो हिड्न पायौं । बास बस्न बेनी पुग्न नसकेर कुस्मामै बस्नु परेकाले हामीलाई भएको यो अर्को फाइदा थियो ।

बागलुङ कालिका भगवतीको मन्दिरमा पुग्न पोखरा मुक्तिनाथको सडक छाडेर पर्वत जिल्लाबाट बागलुङतर्फ कालीगण्डकीको पुल तर्नु पर्ने रहेछ । अब केही किलोमिटर उक्लिएपछि पुगिने रहेछ- कालिका भगवती मन्दिरको मुख्य प्रवेशद्धारमा । हाम्रा मन्दिरको प्रवेशद्धारमा पूजा सामग्री बेच्ने साना व्यापारीको ‘सारौको जुन चिरीबिरी’ सुनिन्छ, यो मन्दिर कसरी अपवाद हुन सक्छ!

हामी पार्किङका लागि तोकिएको स्थलमा मोटर राखेर प्रवेशद्धारबाट मन्दिरतर्फ प्रवेश गर्छौ ।

सफा सडक छ । हिलो छैन । खाल्डाखुल्डी छैन । टायल उक्किएको र उबडखाबड बनेको छैन । विविध जातका रुखहरू छन् । सडकको दुबैतिरका रुखहरू सडकतिर ढल्किदिएका छन् । मानौं, तीर्थयात्रीका लागि घामपानीको ओत बनिदिएका हुन् । तीर्थयात्रीहरू मन्दिरतिर जाँदै छन् । तीर्थयात्रीहरू मन्दिरतिरबाट फर्किदै छन् । कोही सडकको एक छेउमा उभिएर यो तीर्थयात्रा र यहाँको प्रकृतिलाई मोबाइलमा टिप्न पोज दिइरहेका छन् । कोही सडकमा हिड्दै छन् र भिडियो बनाउँदै छन् । हल्लखल्ल छैन, चिहिलबिहिल छैन, कोकोहोलो छैन । झन्डै आधा किलोमिटरको पैदल यात्रापछि मन्दिर परिसरमा पुगिने रहेछ । आहा, कति सफा मन्दिर! यहाँ प्रयोगपछिका दुनामा टेक्दै र केराको गुदीमा चिप्लिदै हिड्नु किन पर्दैन हँ ! भेटी जति दिए पनि हुन्छ । मन फुकाएर दिन मन छ भने दान पात्र छ ।

लौ, यहाँ त कति व्यवस्थित लाइन ! मलाई लाइनसंग होइन; लाइन मिच्नेसंग एलर्जी छ । म लाइनको लम्बाइसंग होइन, लाइनको अव्यवस्थासंग डराउँछु ।

यात्रामा निक्लिनुअघि सम्बन्धित क्षेत्रका बारेमा जानकारी टिप्ने सार्थकको बानी जस्तै छ । मन्दिरबाट फर्किदा उसले भन्यो- ‘एकसमय यहाँ बली निषेध थियो ।’

बास बस्न बेनी पुगेको भए हामीले बागलुङ कालिकाको दर्शन हतारमा गर्नु पथ्र्यो होला ।

बागलुङ कालिका भगवतीको दर्शनको क्रममा हामीले आज बिहान जुन सुन्दर समय बिताउन पायौं; यो हाम्रो हकमा बास बस्न बेनी नपुगेकोमा भएको फाइदा हो ।

कविताले मोटरको पछाडिको सिटमा बस्दै हिजै भनेकी थिइन्- “सिट सारफेर गर्नु पर्छ ।”

सार्थक ड्राइभर भई हाल्यो । मोटरको ड्राइभिङ सिटमा बस्न मेरो योग्यता पुग्दैन । र, मैले ठट्टा गरेको थिएँ- “सार्थक पछाडि जान्छ भने जाओस्; म चै छाड्दिनँ ।”

त्यो प्रसङ्गलाई छोएर मैले फेरि ठट्टा गरें- “तिमीहरूमध्ये को आउने हो; एकजना सार्थकको सिटमा आओ । सिट सारफेर गरौं ।… सार्थक पछाडिको सिटमा जाओस् ।”

Single Image

ranechhap