वासिङ्टन डिसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनलाई ‘उच्च-गुणस्तरीय हतियार’ उपलब्ध गराउने घोषणा गरेका छन्। नेटो प्रमुख मार्क रुटसँग वासिङ्टनमा भएको भेटपछि ट्रम्पले युक्रेनले ‘आफूले चाहेको गर्न सकोस्’ भन्ने सुनिश्चित गर्न अमेरिकाले सहयोग गर्ने बताएका हुन्।
यसका साथै उनले ५० दिनभित्र युद्ध अन्त्य गर्न सहमति नभए रुसलाई कडा शुल्क (ट्यारिफ) लगाउने चेतावनी पनि दिएका छन्।
नेटो प्रमुख रुटले अमेरिकाले नेटोमार्फत युक्रेनलाई आवश्यक सामग्री ‘व्यापक रूपमा आपूर्ति’ गर्ने र यसको खर्च युरोपेली राष्ट्रहरूले बेहोर्ने पुष्टि गरेका छन्। ट्रम्पका अनुसार, युरोपेली देशहरूले युक्रेनलाई आफ्ना प्याट्रियट एयर डिफेन्स प्रणालीहरू पठाउनेछन्, जुन रुसको हवाई आक्रमण रोक्न युक्रेनका लागि महत्त्वपूर्ण छ । त्यसपछि अमेरिकाले ती प्रणालीहरूको प्रतिस्थापन उपलब्ध गराउनेछ।
ट्रम्प वा रुट दुवैले कुन-कुन हतियार पठाइनेछ भन्ने बारे विस्तृत जानकारी दिएनन् । तर रुटले यसमा ‘क्षेप्यास्त्र र गोलाबारुद’ समावेश हुने बताए। ट्रम्पले ‘उच्च-गुणस्तरीय हतियार’ को मूल्य अरबौँ डलरको हुने र ती हतियारहरू युक्रेनलाई सहयोग गर्न ‘छिट्टै युद्धक्षेत्रमा वितरण गरिने’ बताए।
रुटले भने, ‘यदि म आज भ्लादिमिर पुटिन भएको भए मैले युक्रेन बारेको वार्तालाई अझ गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्थ्यो कि भनेर पुनर्विचार गर्थेँ,’ जसमा ट्रम्पले पनि सहमति जनाए।
युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लोदिमिर जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जाल एक्समा रुटसँग भेटपछि आफूले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग कुराकानी गरेको बताएका छन्। उनले ‘युक्रेनलाई सहयोग गर्ने ट्रम्पको इच्छा र हत्या रोक्न र स्थायी तथा न्यायपूर्ण शान्ति स्थापना गर्न सँगै काम जारी राख्ने’ प्रतिबद्धताका लागि धन्यवाद दिएका छन्।
जेलेन्स्कीले भने, ‘रुसी आक्रमणबाट मानिसहरूलाई राम्रो सुरक्षा प्रदान गर्न र हाम्रो स्थिति सुदृढ गर्नका लागि आवश्यक उपाय र समाधानबारे हामीले राष्ट्रपतिसँग छलफल गर्यौँ। हामी शान्ति प्राप्त गर्नका लागि यथासम्भव काम गर्न तयार छौँ।’
रुस विरुद्ध थप ट्यारिफको चेतावनी
ट्रम्पले ५० दिनभित्र युक्रेनसँग शान्ति सम्झौता नभए रुसका बाँकी व्यापारिक साझेदारहरूलाई १०० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउने चेतावनी दिएका छन्। यसको अर्थ रुससँग व्यापार गर्ने कुनै पनि देशले अमेरिकामा आफ्ना उत्पादनहरू बेच्न चाहेमा १०० प्रतिशत आयात करको सामना गर्नुपर्नेछ।
उदाहरणका लागि, यदि भारतले रुसबाट तेल किन्न जारी राख्यो भने, भारतीय सामान खरिद गर्ने अमेरिकी कम्पनीहरूले ती उत्पादनहरू अमेरिकी भूमिमा आइपुग्दा १०० प्रतिशत आयात कर तिर्नुपर्नेछ। यसले सामानहरू यति महँगो बनाउनेछ कि अमेरिकी व्यवसायहरूले अन्यत्रबाट सस्तोमा किन्न रुचाउनेछन्, जसले भारतको आम्दानीमा कमी ल्याउनेछ।
यसको उद्देश्य रुसको अर्थतन्त्रलाई कमजोर पार्नु पनि हो। सैद्धान्तिक रूपमा, यदि मस्कोले अन्य देशहरूलाई तेल बेचेर पैसा कमाउन सकेन भने, युक्रेनमा आफ्नो युद्धलाई वित्तपोषण गर्न पनि पैसा कम हुनेछ। तेल र ग्यासले मस्कोको राज्य राजस्वको लगभग एक तिहाइ र यसको निर्यातको ६० प्रतिशतभन्दा बढी ओगटेकोले, १०० प्रतिशत ट्यारिफले रुसको अर्थतन्त्रमा मा ठुलो प्रभाव पार्न सक्छ।
यद्यपि, यो घोषणापछि पनि मस्को स्टक एक्सचेन्ज सूचकाङ्क तीव्र रूपमा बढ्यो, सम्भवतः लगानीकर्ताहरूले ट्रम्पले अझ कडा कदमहरू घोषणा गर्ने अपेक्षा गरेका थिए।
ट्यारिफ र नेटो हतियार सम्झौता दुवैबारे विस्तृत जानकारी कम भए पनि, सोमबार ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा फर्किएपछि पहिलो पटक युक्रेनका लागि नयाँ सैन्य उपकरणको प्रतिज्ञा गरेका हुन्।
यस बैठकमा अमेरिकी राष्ट्रपतिले भ्लादिमिर पुटिनप्रतिको आफ्नो अडान अझ कडा बनाएको कुरा पनि उल्लेखनीय थियो।
